Оңайлатылған режимдегі салық салынатын табысты азайту: ҚР СК-нің 724-бабы, КТС, ЖТС, салық салу объектісін азайту

Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі оңайлатылған режимдегі кәсіпкерлерге салықты заңды түрде үнемдеуге мүмкіндік береді. Оңайлатылған режимдегі жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер (ТОО) үшін корпоративтік табыс салығы (КТС), ал жеке кәсіпкерлер (ЖК) үшін жеке табыс салығы (ЖТС) есептеу кезінде салық салу объектісін азайтуға болады.

Бұл мүмкіндік ҚР Салық кодексінің 724-бабында «Оңайлатылған декларация негізіндегі арнайы салық режимін қолдану кезінде табыстарды айқындау тәртібі» қарастырылған.

724-баптың негізгі ережелері

724-баптың 1-тармағына сәйкес, оңайлатылған режимдегі салық төлеуші КТС немесе ЖТС есептеу кезінде салық салу объектісін (есептеу әдісі бойынша салық кезеңінде алынуға жататын немесе алынған табысты, шығыстарды есепке алмағанда) өз жұмыскерлерінің табыстары бойынша жұмыс беруші ретінде жұмсаған шығыстары сомасына азайтуға құқылы.

Бұл құқық салық салу объектісі күнтізбелік жылдың басынан бастап жиынтық түрде 24 000 АЕК-тен асқан айдан бастап қолданылады. 2026 жылы 24 000 АЕК мөлшері 103 800 000 теңге.

Мысал арқылы түсіндіру

Егер оңайлатылған режимдегі кәсіпкердің жыл басынан бергі табысы 103 800 000 теңгеден асса, ол еңбекақы қоры (ФОТ) сомасына табысын азайта алады. Мысалы, оңайлатылған режимдегі ЖК қызметкерлеріне ай сайын 2 000 000 теңге жалақы есептейді.

2026 жылғы қаңтар–мамыр аралығындағы табысы:

• Қаңтар – 20 000 000 тг.
• Ақпан – 20 000 000 тг.
• Наурыз – 20 000 000 тг.
• Сәуір – 25 000 000 тг.
• Мамыр – 30 000 000 тг.

Барлығы: 115 000 000 теңге.

Осылайша, 2026 жылдың мамыр айында кәсіпкердің табысы жыл басынан бастап 24 000 АЕК-тен асты. Маусым айындағы табыс 30 000 000 теңге. Демек, 2026 жылдың мамырынан желтоқсанына дейін ЖК ай сайын қызметкерлерге төленетін табыс сомасына, яғни 2 000 000 теңгеге салық салу объектісін азайта алады.

Салықты есептеу

1-жартыжылдықта кәсіпкер мамыр және маусым айларында азайту қолданады. Егер 724-баптағы құқық пайдаланылмаса, 2026 жылдың 1-жартыжылдығы үшін ЖТС:

20 000 000 + 20 000 000 + 20 000 000 + 25 000 000 + 30 000 000 + 30 000 000 = 145 000 000 теңге.

145 000 000 × 3% (Алматы қаласы бойынша оңайлатылған режимдегі ЖТС мөлшерлемесі) = 4 350 000 теңге.

Ал егер азайту құқығы қолданылса:

145 000 000 – 2 000 000 (мамыр) – 2 000 000 (маусым) = 141 000 000 теңге.

141 000 000 × 3% = 4 230 000 теңге.

Нәтижесінде ЖТС бойынша үнем:

4 350 000 – 4 230 000 = 120 000 теңге.