Темекі өнімдерін сатудың жолы: лицензия алу мен жаңа ҚКЭД-ті енгізу – бизнесіңіздің темекі шегу әлеміне алғашқы қадамдары

Темекі өнімдерін сатуға қажетті талаптар

Темекі өнімдерін бөлшек саудада сату үшін кәсіпкерлерге бірқатар заңнамалық талаптарды орындау қажет. Қазақстан Республикасында темекі өнімдерінің айналымы бірнеше заңдармен реттеледі. Осы заңдардың нормаларын ескере отырып, ЖК (жеке кәсіпкерлер) темекі өнімдерін сатуды бастау үшін лицензия алу қажеттілігі туралы ақпаратты қарастырайық.

Лицензия алу қажеттілігі

Қазақстанда темекі өнімдерін сату үшін лицензия алу тек темекі өнімдерін өндіру кезінде талап етіледі. Бөлшек саудамен айналысатын ЖК-лер лицензия алуға міндетті емес. Бұл туралы:

• 2003 жылғы 12 маусымдағы №439 «Темекі өнімдерінің өндірісін және айналымын мемлекеттік реттеу туралы» Заңы;
• 2014 жылғы 16 мамырдағы №202-V «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Заңы;
• 2002 жылғы 8 тамыздағы №345 «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы» Заңы;
• «Халық денсаулығы туралы» Кодекс;
• ҚР Салық кодексі.

Темекі өнімдерін сатудағы шектеулер

Темекі өнімдерін сатушылар бірқатар шектеулерді сақтауы тиіс:

• Темекі өнімдерін балалар тауарларын сататын сауда ұйымдарында, мәдениет мекемелерінде, балаларға арналған іс-шаралар кезінде сату тыйым салынады.
• 21 жасқа толмаған адамдарға, 18 жасқа толмаған сатушылар арқылы, ашық қораптардан немесе жеке данамен, сауда автоматтары арқылы сату тыйым салынады.
• Темекі өнімдерін денсаулық сақтау, білім беру, спорт және мәдениет ұйымдарында, стадиондарда сату тыйым салынады.

Сатуға қойылатын талаптар

Темекі өнімдері тұрған сөре жабық болуы керек, ал сатып алушы ассортиментті арнайы тізімнен көреді. Тізімге қойылатын талаптар:

• өлшемі – 40×30 см;
• ақ фонда қара әріптер;
• әріптер бірдей өлшемде;
• бағасы көрсетілген, әліпби ретімен жасалған;
• суреттер мен графика болмауы тиіс.

Сонымен қатар, көзге көрінетін жерге «21 жасқа толмаған тұлғаларға темекі өнімдерін сатуға тыйым салынады» деген жазу және темекі шегудің зияны туралы ескерту ілу керек.

Салық кодексі бойынша талаптар

Темекі өнімдерінің айналымында тауарларға ілеспе жүкқұжаттар (СНТ) ресімделеді. СНТ-сыз немесе ережеге қайшы рәсімделген тауар айналымы мен тасымалына тыйым салынады.

Маркіленген темекі өнімдерін бөлшек саудада сатумен айналысатындар:

• ИС ЭСФ-қа тіркеліп, жеткізушіден келген СНТ-ны растауы керек;
• Маркілеу ақпараттық жүйесіне (ИС МПТ) тіркеліп, жеткізушіден келген жүкқұжаттарды растауы керек;
• ИС МПТ-ға тіркелген күннен бастап 21 күн ішінде қаптамалардағы штрих-кодты оқуға арналған сканер алып, оны ИС МПТ-мен ақпарат алмасуға дайындауы керек;
• Темекі өнімдерін айналымнан шығару туралы деректерді ИС МПТ-ға енгізуі керек.

Талаптарды бұзғандағы жауапкершілік

Темекі өнімдерін сату ережелерін бұзған ЖК ҚР ӘҚБтК бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылады. Мысалы:

• Жарнамаға тыйымды бұзу — ҚР ӘҚБтК 455-бабы 1-тармағы бойынша айыппұл:
• Жеке тұлғалар — 60 АЕК;
• Лауазымды тұлғалар — 80 АЕК;
• Шағын бизнес субъектілері — 120 АЕК;
• Орта бизнес субъектілері — 170 АЕК;
• Ірі бизнес субъектілері — 450 АЕК.
• Кәмелетке толмағандарға сату — ҚР ӘҚБтК 133-бабы 1-тармағы бойынша айыппұл:
• Жеке тұлғалар — 15 АЕК;
• Шағын бизнес — 25 АЕК;
• Орта бизнес — 40 АЕК;
• Ірі бизнес — 100 АЕК.

Осылайша, темекі өнімдерін сатуды жоспарлаған ЖК көптеген шектеулерді сақтауға және жаңа міндеттерді орындауға дайын болуы тиіс.