Основные средства: Как продажа по цене выше или ниже балансовой стоимости влияет на налоговые обязательства компаний?

Негізгі құралдарды сату: баланстық құн мен салық салу

Компания балансындағы негізгі құралдарды (мысалы, жұмыста қолданылмайтын жабдық, ғимарат және т.б.) сату жағдайлары жиі кездеседі. Мұндай нысандардың бухгалтерлік есепте көрсетілген баланстық құны бар. Мүлікті міндетті түрде баланстық құнына тең бағамен сату қажет пе? Объектіні баланстық құнынан жоғары немесе төмен бағамен сату салық салуға қалай әсер етеді? Түсініп көрейік…

Негізгі құралдардың анықтамасы

ҚР Салық кодексі мен ҚЕХС-қа жүгінейік. ҚР СК-нің 266-бабына сәйкес, негізгі құралдар (НҚ) болып ҚЕХС және (немесе) Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасының талаптарына сәйкес салық төлеушінің бухгалтерлік есебінде қабылданған және есепті және (немесе) болашақ кезеңдерде кіріс алуға бағытталған қызметте пайдалануға арналған негізгі құралдар танылады. Негізгі құралдар 4 топқа бөлінеді.

Салық салу аспектілері

ҚР СК-нің 270-бабына сәйкес айқындалған, есепті салық кезеңінде түскен негізгі құралдардың құнын, сондай-ақ ҚР СК-нің 272-бабы 2-тармағына сәйкес ескерілетін есепті салық кезеңінде жүргізілген кейінгі шығыстарды ескере отырып, салық кезеңінің басындағы ішкі топтың (I топ бойынша) немесе топтың (II, III және IV топтар бойынша) құндық балансынан асатын ішкі топтың (I топ бойынша) немесе топтың (II, III және IV топтар бойынша) шығарылған негізгі құралдарының құны артық болса, артық сома жиынтық жылдық табысқа қосылады. Аталған ішкі топтың (I топ бойынша) немесе топтың (II, III және IV топтар бойынша) құндық балансы салық кезеңінің соңында нөлге теңестіріледі (ҚР СК 234-бабы).

Сату бағасының әсері

• Егер негізгі құрал баланстық құнынан жоғары бағамен сатылса, табыс пайда болады.
• Егер өткізу құны топтың құндық балансынан аспаса, табыс та, міндеттемелер де туындамайды.

ҚҚС бойынша салық міндеттемелері

ҚР СК-нің 381-бабына сәйкес, өткізу бойынша айналым мөлшері, егер ҚР трансферттік баға белгілеу туралы заңнамасында өзгеше көзделмесе, мәміле тараптары қолданатын бағалар мен тарифтер негізінде, оған ҚҚС қоспай айқындалады. Сонымен қатар, өткізу бойынша айналым пайда болады және ҚҚС бойынша салық міндеттемелері туындайды. Салық салуға баланстық құнынан жоғары немесе төмен бағамен өткізу сомасы жатады және ол 300.00 нысанында көрсетіледі.

Қорытынды

Негізгі құралдарды баланстық құнынан жоғары немесе төмен бағамен сату салық салуға әсер етеді. Сату бағасы топтың құндық балансынан асса, табыс пайда болады, ал егер аспаса, табыс та, міндеттемелер де туындамайды. Салық міндеттемелері ҚҚС бойынша туындайды.