Қазақстандық жастар: Жаңа әлемнің шекарасында, бірақ жүрек отанына байланған

Соңғы жылдары Оңтүстік Кореяға, Еуропаға және АҚШ-қа жұмыс іздеп кетіп жатқан қазақстандықтар көбейген. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2024 жылы елден 12 784 адам кеткен.

Шетелде жұмыс істеп жүрген отандастарымызбен сөйлесіп, олардың шетелге кету себептері мен еңбек нарығындағы мүмкіндіктері туралы мәліметтер жинақталды.

Елде директор, АҚШ-та тазалықшы

Алматылық Динара Жанпейісова 2010 жылы Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университетін "радиотехника, электроника және телекоммуникация" мамандығы бойынша тәмамдаған. 2014 жылы Америкаға аттанған. Оның айтуынша, Америкадағы қазақтар мен қазақстандықтардың саны артып келеді.

"Университеттен кейін алғаш Metro Cash&Carry колл-орталығында жұмыс істедім. Кейін "Сулпакта" промоутер болдым. 2014 жылы Нью-Йоркке көштім. Елден кетуімнің басты себебі – жаңа мүмкіндіктер іздеу болды. Алғашқы жұмысым – қонақүйде чемодандар жинау. Кейін Airbnb пәтерлерінде тазалықшы болып істедім. Бұл – ең ауыр, бірақ қызық жұмысым болды. Кейін Uber мен Lyft-те такси жүргіздім, қазір жүргізушілердің құқықтарын қорғайтын бейкоммерциялық ұйымға жұмыс істеймін", – деді ол.

Эмиграцияның артықшылықтары мен кемшіліктері

Динара эмиграцияның артықшылықтары мен кемшіліктерін атап өтті. Оның сөзінше, елден шықпаған жастар шетелдегі өмірді кейде тым романтизациялап жібереді.

"Қазақстан мен АҚШ-тың айырмашылығы үлкен. Мұнда келгенде бәрін қайтадан бастауға тура келеді: тіл, мәдениет, адамдар – бәрі жаңа. Басында стресс көп, бірақ соның арқасында өз шекараңнан шығып, жаңа нәрсе үйренесің. Эмиграцияның плюстарының бірі – табыс табу мүмкіндігі. Бірақ ең қиыны – отбасыңды артта қалдыру, заңды құжаттармен орнығудың ұзақтығы және туғандарыңды сағыну. Дегенмен, басқа елге келгенде "қайтып барам" деген оймен емес, "осында қалам" деген оймен келген дұрыс", – дейді Динара.

Бүгінде АҚШ-тағы қазақстандықтардың саны 30–40 мыңды құрайды. Нью-Йорктің өзінде – 5 мыңға жуық отандасымыз бар. Динара АҚШ-тағы қазақ диаспорасына арналған әлеуметтік жобалармен айналысады.

"Қазір бізде 14 пен 20 жас аралығындағы қазақстандық жасөспірімдер тобы бар, олар мемлекеттік органдарда волонтерлік тәжірибеден өтуде. Болашақта жастарымызға өрт сөндіру қызметінде және армияда да өздерін сынауға мүмкіндік бергіміз келеді", – деді ол.

Шетелде бөтенсің

Түркістандық Таңшолпан Мұратова Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің қазақ тілі мен әдебиеті факультетін бітірген. Қазіргі уақытта Түркияның Анталья қаласындағы қонақ үйлердің бірінде хостес болып жұмыс істейді.

"Түркияға кетуімнің басты себебі – тәжірибе. Мамандығым бойынша елдегі айлық менің өмір сүруіме жетпейді. Түркияда жатын орным мен тамағым тегін, бұл – мен үшін жеңілдік. Теңіз жағасында, туристік нысанда жұмыс істеймін", – дейді Таңшолпан.

Алайда шетелде жүргенде өзіңді толыққанды азамат сезінбеу қиын дейді ол.

"Шетелде жұмыс пен тұрмыстың ең қиыны – құқықтарың ол елдің азаматындай қорғалмайды. Жергілікті халық эмигрант екеніңді сезіндіреді. Қазақстандағыдай цифрландырудың дамымағаны қынжылтады. Алдымен өзімді дамытып, тәжірибе жинап, содан кейін ғана өз еліме пайда тигізгім келеді", – дейді ол.

2024 жылғы эмиграция статистикасы

2024 жылы қазақстандықтар қайда қоныс аударды:

• 70% - Ресей
• 16% - Германия
• 14% - басқа елдер

Қазақстанға көшіп келгендердің шамамен 40% - Өзбекстаннан, 27% - Ресейден, 7% - Қытайдан, 5% - Моңғолиядан қоныс аударған.