Жүктілік кезеңінде жұмыстан шығу: Алматыдағы әйелдер үшін нұсқаулық

Декреттегі қызметкер әйелдің өз еркімен жұмыстан шығуы

Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі (ҚР ЕК) жүкті болуына және босануына байланысты демалыстағы, сондай-ақ бала күтіміне байланысты демалыстағы әйелдердің құқықтарын қорғайды. Жұмыс берушінің бастамасы бойынша еңбек шартын бұзуға тыйым салынады, бірақ декреттегі әйелдер өз еркімен жұмыстан шығуға құқылы.

Декреттегі әйелдердің жұмыстан шығу тәртібі

Декреттегі әйелдер үшін ҚР ЕК өз еркімен еңбек шартын бұзуына қатысты арнайы шарттар белгілемейді. Декреттегі әйелдер де, қалған қызметкерлер сияқты, өз еркімен еңбек шартын бұзуға құқылы. Ол үшін жұмыс берушіні жазбаша түрде кемінде бір ай бұрын хабардар етуі қажет (ҚР ЕК 56-бап).

Жұмыстан шығу әрекеттерінің алгоритмі

1. Қызметкер әйел еңбек шартын бұзу туралы жазбаша өтініш береді, онда еңбек шартын бұзу күні көрсетілуі тиіс, бірақ ол өтініш берілген күннен бір айдан ерте болмауы керек.
2. Тараптардың келісімі бойынша шартты мерзімінен бұрын (бір ай мерзімді күтпей) бұзуға болады. Бұл жағдайда жұмыс беруші қызметкер әйелге жазбаша келісім береді немесе өтініштің өзіне қарар қояды.
3. Еңбек шартын бұзу туралы бұйрық шығарылады: не хабарлау мерзімі (бір ай) өткен соң, не одан ерте, егер жұмыс беруші оған жазбаша келісім берсе (ҚР ЕК 49-бабы 5) тармақшасы және 56-бап 1-тармағы).
4. Еңбек шарты тоқтатылған күні қызметкер әйелге еңбек қызметін растайтын құжаттар беріледі (ҚР ЕК 35-бабы және 62-бап 1-тармағы).
5. Еңбек шарты тоқтатылғаннан кейінгі 3 жұмыс күнінен кешіктірмей қызметкер әйелге істеген уақыты үшін жалақысы, пайдаланылмаған жыл сайынғы ақылы еңбек демалысы үшін өтемақы немесе демалыс күндері үшін өтемақы төленеді (ҚР ЕК 113-бап 4-тармақ).
6. Қызметкер әйелдің талабы бойынша, өтініш жасаған күннен бастап 5 жұмыс күні ішінде жұмыс беруші мамандығын (біліктілігін, лауазымын), жұмыс уақытын және жалақы мөлшерін көрсететін анықтаманы, сондай-ақ қызметкердің біліктілігі мен жұмысқа қатынасын қамтитын мінездеме-рекомендацияны береді (ҚР ЕК 62-бап 2-тармақ).

Декреттегі қызметкер әйелдер үшін өз еркімен жұмыстан шығу процесі заңды түрде реттелген. Бұл құқықтарды білу және пайдалану маңызды, себебі олар еңбек қатынастарында әйелдердің құқықтарын қорғауға бағытталған.